Grantovima za bolji kulturni i avanturistički turizam Balkana

1. December 2019.
U najnovijem Mostu Radija Slobodna Evropa vođena je polemika o tome da li opozicija treba da bojkotuje izbore u Srbiji koji će biti održani na proleće iduće godine. Učesnici polemike bili su Zoran Živković, predsednik opozicione Nove stranke, i Bojan Pajtić, profesor Pravnog fakulteta u Novom Sadu i bivši predsednik opozicione Demokratske stranke.
RFE
Rimski amfiteatar u Draču, Albanija. Foto: Aida Đugum (RFE/RL)

Aida Đugum, Radio slobodna Evropa

Turizam je oblast koja sve više povezuju zemlje Balkana, a tokom prošle godine region je posjetilo 12 miliona turista. To je grana koja se najbrže razvija u ovom dijelu Evrope.

Vijeće za regionalnu saradnju (RCC) je u albanskom gradu Draču, prije katastrofalnog zemljotresa 26. novembra, nedavno dodijelilo novih 16 grantova za razvoj turizma na Zapadnom Balkanu.

To je drugi krug od ukupno tri, u kojem se dodjeljuju grantovi u okviru projekta razvoja i promocije turizma RCC-a kojeg finansira Evropska unija.

Fokus je ovog puta bio na kulturnom i avanturističkom turizmu.

Ovo je samo dio promotivnog videa u kojem glumac Alban Ukaj na šest jezika govori o ljepotama i bogatstvu ovog dijela Evrope. Na taj način, ali dodjelom grantova, RCC daje šansu za razvoj, prije svega kulturnog turizma, za koji su, sudeći prema procjenama, turisti najviše zainteresovani.

Majlinda Bregu, generalna sekretarka RCC-a, kaže da je tu riječ o uspjehu ljudi.

“Na turizam otpada petina BDP-a i više od 25 posto izvoza zemalja regiona. Ukupno 20 posto zaposlenih radi u turizmu, direktno ili indirektno. Dvanaest miliona turista je posjetilo regiju prošle godine, od čega 40 posto njih dolazi da posjeti regiju sa specifičnim ciljem, a to je kulturni turizam”, rekla je Bregu na ceremoniji dodjele grantova.

U Draču, koji je više od 3.000 godina bio mjesto povezivanja trgovine Sredozemlja i istočnog Jadrana, dodijeljeno je novih 16 grantova za razvoj turizma na Zapadnom Balkanu.

Ovo je uslijedilo nakon uspješne provedbe prvog kruga od 12 grantova a novi bi trebali obogatiti ponudu kulturološkog i avanturističkog turizma.

Regionalne turističke rute zasnovane su na kulturnom naslijeđu.

Do sada je mnogo toga urađeno na ‘Ilirskom putu’ koji prati nasljeđe Rimske imperije na Zapadnom Balkanu, i na ruti balkanskih spomenika koja upoznaje turiste sa arhitekturom i dizajnom regiona, pored ostalog, putem spomenika vezanih za Drugi svjetski rat. U sferi avanturističkog turizma rađeno je na ‘Dinarskoj turi’, planinarenju ili vožnji bicikla duž dinarskog planinskog vijenca.

Danko Ćosić iz beogradske organizacije ‘Dunavski centar’, jedan je od dobitnika granta. On je rekao da je Zapadni Balkan drugi, iza Italije, po količini rimskog nasljeđa jer je nakon II vijeka nove ere centar zbivanja u Rimskom carstvu bilo u Podunavlju.

“Pokrenuli smo proširenje ili nastavak te rute, koja sada povezuje Bosnu i Hercegovinu, Crnu Goru, Albaniju i Makedoniju, i tako se vraća nazad. Naša ideja je da pokušamo da kroz povezivanje sa rimskom i antičkom istorijom inspirišemo ljude da oni dođu u naš region i upoznaju prave ljude i savremene tradicije, ne samo kulturne već i gastronomske, a sa druge strane da se i lepo provedu”, kaže Ćosić.

Ćosić kaže da je regionalna kulturno-istorijska baština neraskidivi dio Evrope.

“Ako, na primer, pogledamo rimsku istoriju, onda ćemo shvatiti da je naš region drugo najbolje mesto da se upozna rimsko nasleđe, posle Italije. Između II i IV veka politički i vojni i administrativni centar Rimske imperije nije bio u Rimu nego je bio na Dunavu, samim tim u našem regionu. To imperijalno nasleđe koje mi ovde imamo je samo po sebi jedinstveno”, dodaje Ćosić.

Grant je dobila i Ženska organizacija ‘Maja’ iz Bratunca za razvoj seoskog i avanturističkog turizma. Dvadeset pet žena će proći obuku o seoskom turizmu.

“Rekla bih da je bitno da je ovdje fokus na ženama iz ruralnih zajednica. U sklopu projektnih aktivnosti imamo mapiranje staze zdravlja, izgradnju jedne kuće, obuku žena kako da pružaju usluge u razvoju tog seoskog turizma”, kaže Nada Marković iz ovog udruženja.

Kerim Međedović iz Agencije za lokalnu demokratiju, sa sjedištem u Nikšiću, još jedan je dobitnika granta. Ova nevladina organizacija bavi se razvojem tri turističke prekogranične ture, u šest zemalja regiona.

“Tri turističke ture imaju početak i kraj spomenike iz Drugog svjetskog rata. Međuprostor je popunjen turističkom ponudom onog što može biti zanimljivo potencijalnim turistima što se tiče kulture, zanatstva, prirode, rekreacije, ishrane. Projekat se bazira na mreži agencija za lokalnu demokratiju koja funkcioniše na Balkanu već desetak godina, i na mreži mladih volontera, koji rade sa nama”, ističe Međedović.

Rezultati realizacije prvih 12 grantova obuhvataju 16 novih kulturoloških i 18 novih avanturističkih tura, te 350 kilometara novih i bolje uređenih planinarskih staza.

Uspostavljena je regionalna mreža arheoloških lokaliteta rimskog perioda, kao i saradnja arheoloških lokaliteta rimskog perioda.

Region je dobio svoj prvi standard prilagođenosti biciklistima, kao i prvu regionalnu mrežu jahanja.

“Kroz projekat prioritet se daje poboljšanju infrastrukture na kulturnim avanturističkim regionalnim rutama, kao i obuci ljudi koji se bave turizmom, koji pružaju te usluge, i velikim dijelom promociji lokaliteta koji su jako bitni za naše zajedničko kulturno nasljeđe”, kaže Nikola Gaon iz RCC-a.

Ovo je dio trogodišnjeg projekta razvoja i promocije turizma vrijednog pet miliona eura.

Projekat obuhvata i program malih grantova u vrijednosti od 1,62 miliona eura koji se realizuje u tri ciklusa.

Prvi ciklus je obuhvatio 12 grantova u vrijednosti od 548.000 eura, dok je u sklopu drugog ciklusa 16 grantova u vrijednosti od 759.000 eura.

Preostalih oko 300.000 eura bit će dodijeljeno u trećem ciklusu.

Članak je prenet sa portala Radio slobodna Evropa.