“Crnogorske vlasti da prestanu da krivično gone novinare”

14. januar 2020.
"Crnogorske vlasti moraju odmah da odustanu od krivičnih optužbi protiv novinara Dražena Živkovića i Gojka Raičevića i da prestanu da krivično gone novinare", saopštio je Komitet za zaštitu novinara, sa sjedištem u Njujorku.
2548407190_8cdc7d1403
Ilustracija, foto: macloo

Piše: Milena Đurđić, Glas Amerike

Urednici portala IN4S i Borba saslušani su u Osnovnom državnom tužilaštvu u Podgorici zbog sumnje da su izvršili krivično djelo izazivanje panike i nereda, nakon čeka su pušteni da se brane sa slobode. Ti mediji su u nedelju objavili da je u rezidencijalnoj vili koju najviši zvaničnici koriste za prijeme, odjeknula eksplozija. Policija je demantovala tu vijest, navodeći da se radilo o manjem kvaru na električnim instalacijama koji je ubrzo saniran.

“Novinari ne bi trebalo da budu krivičnog gonjeni zbog svog rada. Vlasti bi trebalo da traže pravne lijekove i da reformišu zakone o izazivanju panike i nereda”, saopštila je koordinatorka za Evropu i Centralnu Aziju Gulnoza Said.

Direktorka kancelarije za Balkan organizacije Reporteri bez granica, sa sjedištem u Parizu, Polin Ades-Mevel rekla je za Glas Amerike da su novinari pušteni “možda i zbog međunarodnog pritiska”.

“Ovo je drugi put u dvije nedelje da se novinari pritvaraju zbog proizvođenja lažnih vesti i mi smo zabrinuti, jer na osnovu toga možemo da zamislimo situaciju da vlada uhapsi neke druge novinare, za koje smatra da šire lažne vesti. To je izuzetno zabrinjavajuće, i nije tako uobičajeno u Crnoj Gori”.

U Crnoj Gori je prije više od nedelju dana uhapšena i bivša urednica FOS Media Anđela Đikanović nakon što je na tom portalu objavila lažnu vijest da su se kosovski specijalci stavili na raspolaganje crnogorskoj policiji kako bi smirila tenzije uoči Božića. Đikanović je takođe puštena da se brani sa slobode.

“Ne možete hapsiti novinare zbog širenja lažnih vesti, taj termin je suviše neodređen i nema razloga da ti novinari budu privedeni. Kod jučerašnjeg slučaja, mislim da je postojao problem sa električnom energijom i novinari su dva puta provjerili informacije, pa mislim da se to ne može nazvati širenjem lažnih vijesti ili glasina. Mislim da je važno da vlasti budu svjesne da svijet posmatra, da evropske institucije posmatraju šta se događa i ne možete da novinare privodite u policijske stanice ili zatvor na osnovu nečega za šta vi mislite da nije tačna informacija”, istakla je Polin Ades-Mevel.

Borba protiv lažnih vijesti, kako je na Tviteru ocijenio predstavnik OEBS-a za slobodu medija Harlem Dezir, ne bi trebalo da dovodi do privođenja novinara.

Dezir je takođe izrazio zabrinutost zbog hapšenja troje novinara u Crnoj Gori. Polin Ades-Mevel smatra da bi to moglo negativno da utiče na rad ostalih novinara.

“Mislimo da ako neki novinari ne mogu da provjere neke informacije koje se odnose na politiku ili odnose i pitanja sa drugim zemljama, kao što je bio slučaj sa Kosovom prije dvije nedelje, to će ih spriječiti da objavljuju vijesti, ako nisu sto odsto sigurni. Zato hapšenje novinara kao što je vlada Crne Gore uradila juče ima efekat zastrašivanja i spriječiće novinare da rade svoj posao i pružaju neke informacije potrebne građanima, tako da je to svakako narušavanje slobode štampe”.

Visoki saradnik Centra za analizu evropske politike Januš Bugajski ocijenio je za Glas Amerike da hapšenje novinara nikada nije dobra ideja, “naročito onih koji to zaista jesu”.

“Ima nekih ljudi koji se nažalost predstavljaju kao novinari, a u suštini je riječ o provokatorima koje su postavile obavještajne agencije. Ako je stvarno riječ o kredibilnim novinarima, bez obzira da li ste saglasni sa njima ili niste, pustite ih da govore. Dok god nema jasnih dokaza, pretpostavke ili istrage da rade za GRU ili neke druge obavještajne službe treba ih pustiti da objavljuju i govore. Apsolutno ne podržavam hapšenje kredibilnih novinara, bez obzira na njihovo mišljenje”, rekao je Bugajski.

Crnogorske vlasti ranije su odbacile kritike međunarodnih novinarskih organizacija, navodeći da u slučaju hapšenja Anđele Đikanović nije bilo ugrožavanja slobode novinara i medija.

“Iako se još utvrđuje izvor informacije, za koji Đikanović tvrdi da je iz diplomatije, postoje indicije da je plasiranje ove informacije pokušaj miješanja treće strane u unutrašnja pitanja Crne Gore sa namjerom destabilizacije države i narušavanja javnog reda i mira”, saopštilo je ranije Ministarstvo vanjskih poslova.

Crnogorsko ministarstvo kulture u ponedeljak je saopštilo da je Crna Gora suočena sa nezapamćenom kampanjom širenja dezinformacija, “koja je posljednjih sedmica kulminirala nakon usvajanja Zakona o slobodi vjeroispovijesti”, saopštilo je Ministarstvo kulture.

“Riječ je o organizovanom i koordiniranom širenju neistinitih vijesti od jednog broja medija iz zemlje i regiona, kojima se poziva na vjersku i nacionalnu mržnju i nasilje u Crnoj Gori”, navodi se u saopštenju ministarstva i “apeluje na sve medije u Crnoj Gori da, u skladu sa zakonskim obavezama i etičkim kodeksom novinara i novinarki, ne doprinose širenju dezinformacija, već da izvještavaju isključivo na istinit način i da činjenice stavljaju u pravilan kontekst i onemoguće njihovu zloupotrebu”.

Članak je prenet sa portala Glas Amerike.

Članak je prenet sa portala Glas Amerike.